Hoa Hibiscus Atiso đỏ hay bụp giấm, mân côi gia,… thực chất là Hibiscus sabdariffa, là một dược liệu quý với nhiều công dụng đối với sức khỏe.
Hoa Atiso đỏ thực chất là Hibiscus sabdariffa, trong Y học cổ truyền được gọi là hoa bụp giấm. Đây là một dược liệu quý với nhiều công dụng đối với sức khỏe, đồng thời cũng là một nguồn thực phẩm giàu dinh dưỡng được chứng minh bởi cả Đông và Tây y.
Tổng quan về hoa Atiso đỏ
Hoa Hibiscus Atiso đỏ ở Việt Nam được biết đến gắn với một đặc sản của Đà Lạt – mứt Hibiscus. Thực chất loài cây này không cùng họ với Atiso và trong Y học cổ truyền thường được biết đến là dược liệu hoa bụp giấm hoặc mân côi gia,… Hãy cùng Viện y dược cổ truyền dân tộc tìm hiểu chi tiết về loại dược liệu này.
Thành phần hóa học
Cây bụp giấm chứa nhiều chất dinh dưỡng và thành phần hóa học có lợi cho cơ thể như:
- Năng lượng: 49 kcal.
- Hydrat carbon (đường bột): 11.31g.
- Lipid (chất béo): 0,64g.
- Protein: 0.96g.
- Vitamin A: 14µg.
- Vitamin B1: 0.011mg.
- Vitamin B2: 0.028mg.
- Vitamin B3: 0.31mg.
- Vitamin C: 12mg.
- Canxi: 215mg.
- Sắt: 1.48mg
- Magie: 51mg.
- Photpho: 37mg.
- Kali: 208mg.
- Natri: 6mg.
Ngoài ra, hoa Hibiscus Atiso đỏ cũng chứa các axit như acid Citric, acid Tartaric, acid Malic, và acid Hibiscus cùng hàm lượng protein cao. Đặc biệt, cây có chứa một số chất có tính kháng sinh và chống oxy hóa như: Flavonol glucosid hibiscetin, Gossypitrin, Hibiscetin, Sabdaritrin, Gossypetin, Anthocyanin và Oxalat Ca,…
Hạt Atiso đỏ cũng rất giàu dinh dưỡng, chứa 7.6% nước, 22.3% dầu, 24% protein, 13.5% chất xơ và 7% chất khoáng. Tất cả những thành phần này đều có tác dụng rất tốt cho sức khỏe con người.
Công dụng dược liệu hoa Atiso đỏ
Hoa Atiso đỏ tức bụp giấm được cả Y học cổ truyền và Y học hiện đại công nhận nhiều tác dụng tốt với sức khỏe, cụ thể:
Theo y học cổ truyền
Theo y học cổ truyền, hoa bụp giấm là một dược liệu có thể sử dụng trong nhiều bài thuốc Đông y hỗ trợ chữa bệnh và nâng cao sức khỏe. Theo Trung Hoa bản thảo, vị dược Mân côi gia (tức bụp giấm) đặc điểm sau:
- Tính vị:Hoa có vị chua, tính lương.
- Quy kinh:Can, đại trường (gan và ruột già), thận.
- Công dụng:Lợi tiểu, liễm phế, nhuận trường, giáng huyết áp, chỉ khái và giải rượu.
- Chủ trị:Chứng phế hư khái thấu, huyết áp cao, say rượu, tiêu hóa kém,…
- Lợi tiểu, lợi gan mật:Vị dược có tác dụng lợi tiểu, lợi gan mật, giúp tăng cường chức năng tiết mật và ổn định chức năng gan.
- Hỗ trợ điều trị các vấn đề về gan:Sử dụng hoa Atiso đỏ có tác dụng giải độc gan, hỗ trợ điều trị các vấn đề về gan như viêm gan, xơ gan.
- Kích thích tiêu hóa:Bụp giấm có tính mát, có tác dụng kích thích tiêu hóa, hỗ trợ tiêu hóa, phòng ngừa táo bón.
- Tăng cường miễn dịch:Hoa chứa giá trị dinh dưỡng cao, đồng thời có tác dụng tăng cường miễn dịch, nhuận phế, từ đó giúp chống lại các bệnh thông thường như cảm cúm, ho, viêm họng.
- Giảm cân, chữa béo phì:Một số thành phần có trong bụp giấm có khả năng ức chế men amylase, giúp làm giảm khả năng hấp thụ đường và tinh bột, giúp giảm cân. Đồng thời hoa chứa nhiều nhóm vitamin và khoáng chất thiết yếu, hàm lượng protein và chất xơ cao nên có thể dùng để hỗ trợ người thừa cân, béo phì giảm cân.
- Giải rượu:Bụp giấm có tác dụng ức chế khả năng hấp thụ của rượu vào máu, lợi tiểu để đào thải độc tố, từ đó giúp giải rượu.
- Dưới đây là một số công dụng của hoa Atiso đỏ theo Y học cổ truyền:
- Hạ sốt và hạ huyết áp:Đông y cũng có bài thuốc sử dụng dịch ép trong lá và đài hoa, có tác dụng tăng lưu thông máu, hạ nhiệt nhanh để hạ sốt và hạ huyết áp.
Theo y học hiện đại
Trong y học hiện đại, hoa Atiso đỏ cũng như bụp giấm cũng được sử dụng với nhiều mục đích khác nhau với những nghiên cứu chứng minh công dụng chữa bệnh của loài thực vật này như sau:
- Lợi tiểu và lợi mật, bổ gan:Các nghiên cứu và thử nghiệm trên động vật cho thấy trong nước ép từ hoa bụp giấm chứa nhiều acid hữu cơ có tác dụng lợi tiểu, lợi mật, lọc máu và hạ huyết áp. Một nghiên cứu khác trên chuột hamster cũng phát hiện tác dụng hỗ trợ bảo vệ gan của loài hoa này khi có khả năng làm tăng các enzyme chuyển hóa thuốc bên trong gan lên 65%.
- Giảm áp suất mạch, hạ huyết áp:Một số hoạt chất trong hoa có tác dụng giảm áp suất mạch và có thể giúp cải thiện tình trạng huyết áp cao. Hàm lượng cao bioflavonoids hỗ trợ ngăn chặn oxy hóa Lipoprotein trong máu, từ đó cân bằng huyết áp.
- Kháng khuẩn:Dầu ép từ hạt bụp giấm và chất không xà phòng hóa có tác dụng kháng khuẩn trên một số loại vi khuẩn và nấm, bao gồm cả các chủng vi khuẩn và nấm gây bệnh nguy hiểm cho con người như Escherichia coli, Salmonella typhi, Bacillus subtilis, Coryne bacterium pyogenes, Staphylococcus aureus, Aspergillus, Trychophyton và Cryptococcus,…
- Tác dụng chống co thắt cơ trơn:Một số nghiên cứu cho thấy chiết xuất vị dược này có tác dụng chống co thắt cơ trơn, giúp làm thư giãn cơ trơn tử cung. Điều này có thể giúp giảm triệu chứng đau bụng kinh và các vấn đề về tử cung ở nữ giới.
- Tác dụng kháng sinh, trị ho, viêm họng:Trong đài hoa có chứa một số chất kháng sinh tự nhiên, đồng thời có tác dụng làm trơn niêm mạc họng từ đó có thể hỗ trợ trị ho và giảm viêm họng.
- Trị bệnh tim mạch và đường ruột:Rovesti and Griebel cũng có công bố kết quả nghiên cứu về tác dụng chữa xơ vữa động mạch của nước dịch chiết từ hoa bụp giấm. Đồng thời, nhiều hoạt chất bên trong được phát hiện có tính kháng khuẩn đường ruột cao.
- Chống lão hóa và ngừa ung thư:Các thành phần bio-Flavonoids, Flavonoid và Cyanidin trong hoa Atiso đỏ có tính chống oxy hóa mạnh, kết hợp vitamin C và các khoáng chất giúp tăng cường khả năng ức chế hoạt động của gốc tự do, chống lão hóa hiệu quả, từ đó ngăn chặn ung thư.
- Giảm cân:Trong hoa chứa một loại enzyme giúp tăng sinh Amylase – một chất tham gia vào quá trình thủy phân tinh bột. Nhờ đó, việc sử dụng hoa Atiso thường xuyên giúp cơ thể hạn chế tích lũy calo. Ngoài ra, hoa cũng giúp giảm mỡ trong máu, giảm sự tích nước trong các mô và cơ.
Nhiều nhà nghiên cứu Malaysia, Thái Lan, Myanmar và Philippin cũng đã nghiên cứu các bộ phận của cây,
đánh giá dược tính và chứng minh một số công dụng của hoa Atiso đỏ như:
- Bồi bổ cơ thể, tăng sức đề kháng và phòng ngừa bệnh ung thư.
- Lợi tiểu mạnh, chữa sỏi thận.
- Hỗ trợ chức năng dạ dày và hệ tiêu hóa, kích thích ăn ngon.
- An thần nhẹ và giảm căng thẳng thần kinh.
Theo https://yteplus.vn/story/hoa-atiso-do-dac-diem-cong-dung-va-bai-thuoc-tri-benh-hay
